Przewodniki dla firm – umowy, HR, AI i zgodność z przepisami

CBAM 2026 – które firmy podlegają obowiązkowi i jak działa próg 50 ton?

Przewodnik po CBAM 2026: importerzy i towary objęte przepisami, funkcjonowanie progu 50 ton, upoważniony zgłaszający CBAM, dane o emisjach, certyfikaty i kroki praktyczne.
Opublikowano Mallbutiken
CBAM 2026 – które firmy podlegają obowiązkowi i jak działa próg 50 ton?

Od Mallbutiken · Dane sprawdzone 6 października 2026 r. · Zaktualizowano dla fazy definitywnej CBAM

Krótka odpowiedź: Faza definitywna CBAM obowiązuje od 1 stycznia 2026 r. Dla importerów między innymi żelaza i stali, aluminium, cementu oraz nawozów kluczowy jest nowy próg 50 ton: gdy łączny istotny import przekroczy ten próg, importer musi zasadniczo podlegać wymogom CBAM i posiadać odpowiedni status dla importu. Energia elektryczna i wodór nie podlegają tej samej zasadzie de minimis opartej na masie.

Najważniejsze informacje w skrócie
  • CBAM obowiązuje w fazie definitywnej od 1 stycznia 2026 r.
  • Próg 50 ton w sektorach objętych regulacją jest kumulatywny na importera i rok kalendarzowy – nie na przesyłkę.
  • Weryfikacja kodu CN, pochodzenia, roli importera i kategorii towaru musi zostać przeprowadzona przed wyciągnięciem wniosków dotyczących zakresu.
  • Firmy objęte przepisami muszą uporządkować dane dostawców, ślad węglowy, weryfikację, dokumentację oraz certyfikaty CBAM.
  • W odniesieniu do roku importowego 2026, organizacja musi już w 2026 r. przygotować śledzalną dokumentację pod przyszłe deklaracje i zarządzanie certyfikatami.

Czym jest CBAM?

CBAM oznacza Carbon Border Adjustment Mechanism i jest unijnym mechanizmem dostosowywania cen na granicach z uwzględnieniem emisji CO2. Celem jest obciążenie kosztami emisji wbudowanych w niektóre importowane towary oraz zmniejszenie różnicy między kosztami klimatycznymi produkcji w UE a odpowiedniej produkcji poza UE.

Przepisy te nie stanowią ogólnego cła na wszystkie towary. Dotyczą one określonych grup produktów i kodów CN zgodnie z rozporządzeniem CBAM. Dlatego organizacja powinna zacząć od klasyfikacji i zakresu – a nie od ogólnego pytania, czy „importuje z kraju spoza UE”.

Jakie firmy i towary są objęte CBAM w 2026 roku?

CBAM obejmuje głównie towary z sektora żelaza i stali, aluminium, cementu, nawozów, energii elektrycznej i wodoru, a także niektóre produkty znajdujące się dalej w łańcuchu wartości. Dokładna ocena dokonywana jest w oparciu o właściwy kod CN.

Pytanie Co firma powinna sprawdzić
Kod towarowy Czy aktualny kod CN znajduje się w przepisach CBAM?
Pochodzenie Skąd importowany jest towar i czy istnieje jakieś stosowne wyłączenie?
Importer Kto jest deklarantem/importerem i kto ponosi odpowiedzialność za CBAM?
Wolumen Jaka jest łączna wielkość odpowiedniego importu w roku kalendarzowym?
Dane emisyjne Czy producent może dostarczyć dane wymagane dla emisji wbudowanych?

Jak działa próg 50 ton?

Po uproszczeniu przepisów CBAM w 2025 roku, wprowadzono próg de minimis oparty na masie wynoszący 50 ton dla niektórych głównych grup towarów. W praktyce ważne jest, aby nie traktować 50 ton jako limitu na każdą dostawę. Firma musi monitorować łączny wolumen importu w roku kalendarzowym i posiadać procedurę wychwytującą moment zbliżania się do progu.

Ważne: Energia elektryczna i wodór nie podlegają temu samemu progowi 50 ton opartemu na masie. W celu poprawnej oceny zakresu, firmy muszą zawsze sprawdzać konkretny towar i kod CN, a nie tylko wagę netto.

Co oznacza status upoważnionego deklaranta CBAM?

W przypadku importu objętego wymogami, importer lub odpowiedni pośredni przedstawiciel celny musi być w stanie spełnić zasady dotyczące upoważnionego deklaranta CBAM. W Szwecji za centralne aspekty CBAM odpowiada Naturvårdsverket (Szwedzka Agencja Ochrony Środowiska). Firmy, których wolumen zbliża się do progu, nie powinny czekać do momentu zatrzymania przesyłki lub sytuacji, w której odprawa celna stanie się krytyczna czasowo.

Praktyczna procedura powinna zatem jasno wskazywać, kto monitoruje wolumen importu, kto nadzoruje status deklaranta, kto zbiera dane od dostawców i kto odpowiada za coroczne rozliczenie.

CBAM krok po kroku dla firmy importującej

  1. Zmapuj przepływy importowe. Zbierz dane: kod CN, kraj pochodzenia, dostawca, producent, importer i waga netto.
  2. Przeprowadź ocenę zakresu. Oznacz towary, które podlegają wymogom, i te, które są z nich wyłączone.
  3. Monitoruj próg na bieżąco. Sumuj odpowiednie wolumeny na rok kalendarzowy i wprowadź ostrzeżenie przed przekroczeniem 50 ton.
  4. Zabezpiecz rolę CBAM. Sprawdź, kto powinien być upoważnionym deklarantem CBAM i dopilnuj, aby wniosek/status był zarządzany w terminie.
  5. Wystąp o dane od producenta. Zdefiniuj, jakie informacje o emisjach i instalacjach dostawca musi przekazać.
  6. Udokumentuj obliczenia i weryfikację. Zapisuj metodykę, dane źródłowe, założenia, raporty i historię wersji.
  7. Zaplanuj certyfikaty i budżet. Przygotuj prognozę emisji, zapotrzebowania na certyfikaty oraz kosztów emisji CO2.
  8. Przygotuj zamknięcie roku. Uzgodnij rejestry importowe, dane emisyjne, weryfikację, rozbieżności i podstawy do deklaracji.

Jakich danych od dostawcy potrzebuje firma?

Wąskim gardłem w praktyce często nie jest sama odprawa celna, lecz uzyskanie śledzalnych danych o emisjach od producenta. Dobra dokumentacja identyfikuje m.in. produkt, zakład produkcyjny, okres, metodę produkcji, emisje bezpośrednie i w stosownych przypadkach pośrednie, prekursory oraz dowody na cenę CO2 już zapłaconą w kraju pochodzenia.

Jeśli dane są niekompletne, powinna istnieć jasna procedura postępowania w przypadku odchyleń: kto kontaktuje się z dostawcą, jak długo luka w danych może pozostawać otwarta i kiedy sprawa powinna zostać przekazana do działu zakupów, ceł lub compliance?

Częste błędy w pracy z CBAM

1. 50 ton na przesyłkę

Próg jest błędnie traktowany tak, jakby każda pojedyncza dostawa była oceniana w izolacji.

2. Błędny kod CN

Firma buduje cały proces w oparciu o opis produktu zamiast weryfikować klasyfikację towarową.

3. Dane od dostawcy zbyt późno

Z producentem kontaktuje się dopiero na etapie raportowania, zamiast wpisywać wymogi dotyczące danych do procesu zakupowego.

4. Brak właściciela procesu

Działy cła, zakupów, zrównoważonego rozwoju i finansów zakładają, że ktoś inny odpowiada za całość.

Najczęściej zadawane pytania o CBAM 2026

Czy CBAM dotyczy wszystkich firm importujących z krajów spoza UE?

Nie. Ocena zależy między innymi od kodu towaru, pochodzenia, odpowiedniego sektora, roli importera, a w niektórych sektorach także od łącznego wolumenu importu.

Czy 50 ton to limit na jedną dostawę?

Nie. W sektorach, w których obowiązuje próg oparty na masie, oceniany jest on kumulatywnie na importera i rok kalendarzowy.

Czy 50 ton dotyczy energii elektrycznej i wodoru?

Nie. Nie podlegają one takiemu samemu progowi de minimis opartemu na masie, jak cztery główne grupy: żelazo/stal, aluminium, cement i nawozy.

Kiedy należy zbierać dane od dostawców?

Tak wcześnie, jak to możliwe. Wymogi dotyczące danych powinny być wbudowane w proces wdrażania dostawców, warunki zakupowe i bieżące monitorowanie dostawców, a nie pozostawione na koniec okresu sprawozdawczego.

Potrzebujecie ustrukturyzować cały proces CBAM?

Pakiet CBAM Compliance od Mallbutiken zawiera szwedzko- i angielskojęzyczne dokumenty robocze dotyczące zakresu, danych dostawców, podstaw emisji, weryfikacji, certyfikatów, deklaracji rocznej oraz rejestr w programie Excel z pulpitem nawigacyjnym.

Zobacz CBAM Compliance 2026/2027

Zobacz więcej szablonów dotyczących zgodności z przepisami UE i regulacji produktowych

Powiązane przewodniki

Źródła i podstawa prawna

Informacja prawna: Niniejszy przewodnik stanowi informację ogólną i nie zastępuje indywidualnego doradztwa prawnego, celnego lub podatkowego. Klasyfikacja CN, struktura importu, dane producenta i wymogi weryfikacyjne mogą wymagać oceny specjalistycznej.

Praktyczny pakiet wzorów: Wzory CBAM dla profili aluminiowych (CN 7604), danych emisyjnych i deklaracji rocznej. Sprawdź towary, ilości i obowiązki właściwe dla swojej roli importera.

Szablony w tym artykule

Więcej na ten temat

Powrót do blogu
Customers rate us 4.6/5 based on 10261 reviews.