Przewodniki dla firm – umowy, HR, AI i zgodność z przepisami

Inwentaryzacja i wycena zapasów 2026 – zasady, utrata wartości i zasada 97 procent

Przewodnik po inwentaryzacji i wycenie zapasów 2026: lista inwentaryzacyjna, zasada ostrożnej wyceny, niechodliwość towarów, zasada 97 procent oraz dokumentacja bilansowa.
Opublikowano Mallbutiken
Inwentaryzacja i wycena zapasów 2026 – zasady, utrata wartości i zasada 97 procent

Krótka odpowiedź: Firmy zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych muszą dokonać inwentaryzacji zapasów i sporządzić wykaz, który pozwoli na weryfikację ich wartości. W rachunkowości zazwyczaj obowiązuje zasada ostrożnej wyceny (zasada najniższej ceny): każda pozycja zapasów jest wyceniana według niższej z dwóch wartości: kosztu nabycia lub ceny sprzedaży netto, z uwzględnieniem szczególnych zasad dotyczących m.in. utraty wartości (niechodliwych zapasów) oraz wyceny podatkowej.

Edytowalne dokumenty pomocne w tej pracy znajdziesz w kategorii szablony magazynowe i inwentaryzacyjne.

Zaktualizowano 7 października 2026 r. Jako główne źródło wykorzystano wytyczne prawne Szwedzkiego Urzędu Skarbowego (Skatteverket) na rok 2026.

Co należy udokumentować podczas inwentaryzacji?

Ustawa o inwentaryzacji wymaga prowadzenia wykazu, w którym można prześledzić każdą pozycję zapasów oraz wartość, po jakiej została ujęta. Szwedzki Urząd Skarbowy wskazuje również, że wykaz inwentaryzacyjny powinien zawierać oświadczenie o tym, że nie pominięto żadnych składników zapasów.

Informacja Przykład
Artykuł/pozycja Numer artykułu i opis
Ilość Liczba sztuk, waga lub inna odpowiednia miara
Koszt nabycia Cena zakupu i odpowiednie koszty nabycia
Cena sprzedaży netto Oczekiwana cena sprzedaży po odjęciu kosztów sprzedaży
Utrata wartości (niechodliwość) Uszkodzone, przestarzałe lub trudne do sprzedania zapasy
Wartość końcowa Wartość przyjęta w sprawozdaniu finansowym i podstawie opodatkowania

Zasada najniższej ceny

Zapasy powinny być zazwyczaj wyceniane według niższej z dwóch wartości: kosztu nabycia lub ceny sprzedaży netto na dzień bilansowy. W związku z tym towary o obniżonej wartości użytkowej (niechodliwe) mogą wymagać odpisu aktualizującego, jeśli rzeczywista cena sprzedaży jest niższa.

Czym jest zasada 97 procent?

Podatkowa metoda alternatywna może w niektórych sytuacjach pozwolić na wycenę na poziomie 97 procent łącznego kosztu nabycia zapasów. Nie można jej dowolnie łączyć z wyceną według ceny sprzedaży netto i nie dotyczy ona wszystkich rodzajów zapasów. Dlatego przed zastosowaniem tej zasady należy sprawdzić wszystkie wymogi.

Instrukcja krok po kroku

  1. Wstrzymaj lub udokumentuj transakcje magazynowe w okolicach daty inwentaryzacji.
  2. Policz i zidentyfikuj wszystkie pozycje zapasów.
  3. Uzgodnij stan faktyczny ze stanem w systemie magazynowym.
  4. Oblicz koszt nabycia zgodnie z obowiązującymi przepisami.
  5. Oceń cenę sprzedaży netto oraz utratę wartości.
  6. Udokumentuj rozbieżności, korekty oraz zastosowaną metodę wyceny.
  7. Podpisz arkusze inwentaryzacyjne i zarchiwizuj je wraz z dokumentacją sprawozdania finansowego.

Typowe błędy

  • Inwentaryzowanie ilości bez udokumentowania wyceny.
  • Zapominanie o zapasach u stron trzecich lub towarach w transporcie, gdy ekonomicznie należą one do firmy.
  • Stosowanie zasady 97 procent przy jednoczesnej wycenie części zapasów w sposób niezgodny z tą zasadą.
  • Brak dokumentacji dla odpisów z tytułu utraty wartości.
  • Zmiana metody wyceny bez udokumentowanego uzasadnienia.

Często zadawane pytania

Czy zapasy muszą być inwentaryzowane co roku?

Tak, Szwedzki Urząd Skarbowy wskazuje, że zgodnie z prawem inwentaryzacja musi odbywać się przynajmniej raz w roku.

Czy inwentaryzację można wykonać przed dniem bilansowym?

Tak, ustawa o inwentaryzacji na to pozwala pod pewnymi warunkami, jeśli wartość może zostać odpowiednio skorygowana na dzień bilansowy.

Czy metoda FIFO jest dozwolona?

Tak, przepisy o sprawozdawczości finansowej dopuszczają m.in. metodę FIFO (pierwsze weszło, pierwsze wyszło) dla podobnych składników aktywów. Metoda LIFO nie jest jednak dozwolona.

Dokumentacja inwentaryzacji i wyceny:
Zobacz Inwentaryzacja i wycena zapasów 2026/2027.

Uzupełniające zarządzanie zapasami: Do bieżącego uzupełniania zapasów można wykorzystać szablon Kanban i system dwóch pojemników, a do krytycznych części zamiennych rejestr części z poziomami minimalnymi i maksymalnymi. Te narzędzia operacyjne nie zastępują udokumentowanej inwentaryzacji ani księgowej wyceny zapasów.

Powiązane treści

Źródła

Ten przewodnik ma charakter ogólny. Zawsze stosuj odpowiednie zasady rachunkowości i przepisy podatkowe właściwe dla danej firmy.

Szablony w tym artykule

Więcej na ten temat

Powrót do blogu
Customers rate us 4.6/5 based on 10261 reviews.