Inwentaryzacja i wycena zapasów 2026 – zasady, utrata wartości i zasada 97 procent
Krótka odpowiedź: Firmy zobowiązane do prowadzenia ksiąg rachunkowych muszą dokonać inwentaryzacji zapasów i sporządzić wykaz, który pozwoli na weryfikację ich wartości. W rachunkowości zazwyczaj obowiązuje zasada ostrożnej wyceny (zasada najniższej ceny): każda pozycja zapasów jest wyceniana według niższej z dwóch wartości: kosztu nabycia lub ceny sprzedaży netto, z uwzględnieniem szczególnych zasad dotyczących m.in. utraty wartości (niechodliwych zapasów) oraz wyceny podatkowej.
Edytowalne dokumenty pomocne w tej pracy znajdziesz w kategorii szablony magazynowe i inwentaryzacyjne.
Co należy udokumentować podczas inwentaryzacji?
Ustawa o inwentaryzacji wymaga prowadzenia wykazu, w którym można prześledzić każdą pozycję zapasów oraz wartość, po jakiej została ujęta. Szwedzki Urząd Skarbowy wskazuje również, że wykaz inwentaryzacyjny powinien zawierać oświadczenie o tym, że nie pominięto żadnych składników zapasów.
| Informacja | Przykład |
|---|---|
| Artykuł/pozycja | Numer artykułu i opis |
| Ilość | Liczba sztuk, waga lub inna odpowiednia miara |
| Koszt nabycia | Cena zakupu i odpowiednie koszty nabycia |
| Cena sprzedaży netto | Oczekiwana cena sprzedaży po odjęciu kosztów sprzedaży |
| Utrata wartości (niechodliwość) | Uszkodzone, przestarzałe lub trudne do sprzedania zapasy |
| Wartość końcowa | Wartość przyjęta w sprawozdaniu finansowym i podstawie opodatkowania |
Zasada najniższej ceny
Zapasy powinny być zazwyczaj wyceniane według niższej z dwóch wartości: kosztu nabycia lub ceny sprzedaży netto na dzień bilansowy. W związku z tym towary o obniżonej wartości użytkowej (niechodliwe) mogą wymagać odpisu aktualizującego, jeśli rzeczywista cena sprzedaży jest niższa.
Czym jest zasada 97 procent?
Podatkowa metoda alternatywna może w niektórych sytuacjach pozwolić na wycenę na poziomie 97 procent łącznego kosztu nabycia zapasów. Nie można jej dowolnie łączyć z wyceną według ceny sprzedaży netto i nie dotyczy ona wszystkich rodzajów zapasów. Dlatego przed zastosowaniem tej zasady należy sprawdzić wszystkie wymogi.
Instrukcja krok po kroku
- Wstrzymaj lub udokumentuj transakcje magazynowe w okolicach daty inwentaryzacji.
- Policz i zidentyfikuj wszystkie pozycje zapasów.
- Uzgodnij stan faktyczny ze stanem w systemie magazynowym.
- Oblicz koszt nabycia zgodnie z obowiązującymi przepisami.
- Oceń cenę sprzedaży netto oraz utratę wartości.
- Udokumentuj rozbieżności, korekty oraz zastosowaną metodę wyceny.
- Podpisz arkusze inwentaryzacyjne i zarchiwizuj je wraz z dokumentacją sprawozdania finansowego.
Typowe błędy
- Inwentaryzowanie ilości bez udokumentowania wyceny.
- Zapominanie o zapasach u stron trzecich lub towarach w transporcie, gdy ekonomicznie należą one do firmy.
- Stosowanie zasady 97 procent przy jednoczesnej wycenie części zapasów w sposób niezgodny z tą zasadą.
- Brak dokumentacji dla odpisów z tytułu utraty wartości.
- Zmiana metody wyceny bez udokumentowanego uzasadnienia.
Często zadawane pytania
Czy zapasy muszą być inwentaryzowane co roku?
Tak, Szwedzki Urząd Skarbowy wskazuje, że zgodnie z prawem inwentaryzacja musi odbywać się przynajmniej raz w roku.
Czy inwentaryzację można wykonać przed dniem bilansowym?
Tak, ustawa o inwentaryzacji na to pozwala pod pewnymi warunkami, jeśli wartość może zostać odpowiednio skorygowana na dzień bilansowy.
Czy metoda FIFO jest dozwolona?
Tak, przepisy o sprawozdawczości finansowej dopuszczają m.in. metodę FIFO (pierwsze weszło, pierwsze wyszło) dla podobnych składników aktywów. Metoda LIFO nie jest jednak dozwolona.
Zobacz Inwentaryzacja i wycena zapasów 2026/2027.
Uzupełniające zarządzanie zapasami: Do bieżącego uzupełniania zapasów można wykorzystać szablon Kanban i system dwóch pojemników, a do krytycznych części zamiennych rejestr części z poziomami minimalnymi i maksymalnymi. Te narzędzia operacyjne nie zastępują udokumentowanej inwentaryzacji ani księgowej wyceny zapasów.
Powiązane treści
- Zamknięcie roku w spółce akcyjnej – krok po kroku 2026
- Bilans kontrolny – wycena aktywów i zobowiązań
- Wzory dokumentów z zakresu finansów i rachunkowości
Źródła
Ten przewodnik ma charakter ogólny. Zawsze stosuj odpowiednie zasady rachunkowości i przepisy podatkowe właściwe dla danej firmy.
Szablony w tym artykule

Rejestr części zamiennych i krytyczne części zamienne 2026/2027 – Zarządzanie zapasami, Min/Max i propozycje zakupu | Excel/Word/PDF
Word (DOCX) + PDF + Excel (XLSX)
79 SEK
Zobacz szablon: Rejestr części zamiennych i krytyczne części zamienne 2026/2027 – Zarządzanie zapasami, Min/Max i propozycje zakupu | Excel/Word/PDF
Więcej na ten temat
Sprawozdanie roczne – przewodniki, przepisy i wzoryZamknięcie roku obrotowego w spółce z o.o. – krok po kroku 2026
Zamknięcie roku obrotowego w spółce z o.o. krok po kroku 2026: uzgodnienia, rozliczenia międzyokresowe, wycena, podatek, K2/K3, niedobór kapitału o...
Bilans kontrolny – przewodniki i wskazówkiBilans kontrolny – wycena aktywów i pasywów
Så wycenia się aktywa, zobowiązania, należności oraz rezerwy nieopodatkowane w bilansie kontrolnym zgodnie z art. 25 ust. 14 szwedzkiej ustawy o sp...




