Umowa o współpracy między firmami – 12 kwestii do uregulowania
Umowa o współpracy między firmami powinna określać zarówno cele, jakie strony chcą osiągnąć, jak i zasady postępowania w przypadku, gdy współpraca nie przebiega zgodnie z planem. Do najważniejszych kwestii należą zakres, odpowiedzialność, prawo do podejmowania decyzji, kwestie finansowe, prawa własności intelektualnej, poufność, dane, podział odpowiedzialności oraz zasady zakończenia współpracy.
Przy wspólnym projekcie lub spółce należącej do kilku firm może być potrzebna bardziej szczegółowa umowa. Zobacz poradnik o umowach joint venture dotyczący zarządzania, impasu decyzyjnego, własności intelektualnej i wyjścia. Umowa współpracy nie zastępuje automatycznie umowy wspólników.
Kiedy umowa o współpracy jest odpowiednia?
Umowę o współpracy można wykorzystać, gdy dwie lub więcej firm chce współpracować bez zakładania wspólnego przedsiębiorstwa. Może ona dotyczyć wspólnej sprzedaży, opracowywania produktów, działań marketingowych, licencjonowania, organizacji dystrybucji, współpracy polecającej lub wspólnych projektów.
Umowę należy dostosować do charakteru relacji. Jeśli jedna ze stron w praktyce świadczy jedynie określone świadczenie w zamian za wynagrodzenie, lepszym rozwiązaniem może być umowa o wykonanie określonego zadania lub umowa o świadczenie usług doradczych. Jeśli strony mają wspólnie założyć i posiadać przedsiębiorstwo, zazwyczaj potrzebne będą również dokumenty prawa spółek oraz umowa wspólników.
12 kwestii, które powinna poruszać umowa o współpracy
- Jaki jest cel współpracy? Opisz cel komercyjny i określ, jakie działania nie wchodzą w jej zakres.
- Jakie świadczenia ma dostarczyć każda ze stron? Określ działania, zasoby, terminy i wymagania jakościowe.
- Kto może podejmować jakie decyzje? Wskaż osoby kontaktowe, progi decyzyjne oraz kwestie wymagające zgody obu stron.
- Jak dzielone są przychody? Określ podstawę obliczeń, okres, zwroty, kredyty, podatki i zasady raportowania.
- Jak dzielone są koszty? Wskaż, jakie koszty wymagają wcześniejszego zatwierdzenia oraz kto ponosi ryzyko w przypadku przekroczenia budżetu.
- Kto jest właścicielem zasobów posiadanych przed rozpoczęciem współpracy? Jasno oddziel materiały bazowe, znaki towarowe, kod i know-how.
- Kto jest właścicielem nowych wyników? Ureguluj kwestie własności materiałów, danych, projektów, kodu, koncepcji i innych wyników powstałych wspólnie.
- Jakie zasady poufności obowiązują? Określ informacje objęte ochroną, osoby uprawnione do ich otrzymywania oraz wyjątki.
- Jak przetwarzane są dane osobowe i zapewniana jest ochrona? Oceń role, przepływy danych oraz ewentualne umowy powierzenia przetwarzania danych. Przyjmij za podstawę, kto decyduje o celach i środkach każdego przetwarzania. Przeczytaj przewodnik po umowach powierzenia przetwarzania danych, jeśli jedna ze stron przetwarza dane w imieniu drugiej.
- Jak dzielona jest odpowiedzialność? Ureguluj kwestie naruszenia umowy, naprawy szkód, odpowiedzialności odszkodowawczej oraz istotnych wyjątków.
- Jak długo trwa współpraca? Określ czas obowiązywania umowy, standardowe wypowiedzenie oraz prawo do wcześniejszego rozwiązania umowy.
- Co dzieje się po zakończeniu współpracy? Ureguluj kwestie bieżących zleceń dla klientów, danych, materiałów, licencji, zapasów, płatności i poufności.
Podział przychodów: określ, od jakiej kwoty obliczany jest procent
Sformułowanie „strony dzielą się przychodami w stosunku 50/50” może rodzić więcej pytań, niż wyjaśnia. Czy podział oblicza się od kwoty wystawionej na fakturę, czy od kwoty otrzymanej? Przed czy po odliczeniu podatku VAT? Czy odliczane są zwroty, rabaty, opłaty płatnicze i koszty marketingu? Kto dostarcza dane do obliczeń i kiedy druga strona może je zweryfikować?
| Kwestia | Przykłady elementów wymagających określenia |
|---|---|
| Podstawa przychodowa | Przychód netto, otrzymane płatności lub inna uzgodniona podstawa. |
| Koszty | Jakie odliczenia można dokonać przed podziałem? |
| Raportowanie | Jakie dane są dostarczane, przez kogo i jak często? |
| Kontrola | W jaki sposób druga strona może zweryfikować obliczenia? |
| Rozliczenie końcowe | Jak rozlicza się opóźnione zwroty i należności od klientów po zakończeniu współpracy? |
Prawa własności intelektualnej: oddziel zasoby bazowe od nowych wyników
Firmy mogą przystąpić do współpracy, dysponując własnymi zasobami: znakami towarowymi, bazami danych, projektami, kodem, metodami lub dokumentacją. Określ je jako istniejące prawa stron i wskaż zakres ograniczonego użytkowania, jakiego druga strona może dokonywać w trakcie współpracy.
Następnie należy uregulować kwestie nowych wyników. Czy jedna ze stron ma być ich właścicielem? Czy własność ma być wspólna? Czy jedna strona ma być właścicielem, a druga otrzymać licencję? Jeśli obie strony mają móc korzystać z wyników po zakończeniu współpracy, należy jasno określić zakres, rynek, czas oraz prawo do udzielania dalszych licencji.
Poufność, tajemnice przedsiębiorstwa i dane
Prawo o tajemnicach przedsiębiorstwa chroni określone informacje, które są utrzymywane w poufności m.in. poprzez stosowanie odpowiednich środków i których ujawnienie mogłoby spowodować szkodę konkurencyjną. Umowa o współpracy może uzupełniać ustawową ochronę, określając, w jaki sposób można wykorzystywać informacje, kto może z nich korzystać oraz jak należy zwrócić lub usunąć materiały.
Jeśli strony wymieniają się danymi osobowymi, muszą również określić swoje role zgodnie z RODO. Dwie strony współpracy nie są automatycznie administratorem danych osobowych i podmiotem przetwarzającym. Należy przyjąć za podstawę, kto decyduje o celach i środkach każdego przetwarzania. Przeczytaj przewodnik po umowach powierzenia przetwarzania danych, jeśli jedna ze stron przetwarza dane w imieniu drugiej.
Model podejmowania decyzji i sytuacje patowe
Gdy strony mają równe uprawnienia, podejmowanie decyzji może zostać zablokowane. Należy zatem określić, jakie kwestie może rozstrzygnąć kierownik projektu, jakie wymagają wspólnej zgody oraz w jaki sposób można rozwiązać impas. Prosty tryb może wyglądać następująco: osoba kontaktowa → zespół kierowniczy → kierownictwo firmy → negocjacje w celu zmiany lub zakończenia współpracy.
W przypadku większych projektów macierz decyzyjna może zmniejszyć ryzyko, że obie strony będą uważać, iż to druga odpowiada za to samo zadanie.
Wypowiedzenie i wyjście: ustal zasady zakończenia współpracy przed jej rozpoczęciem
Umowa powinna odróżniać wypowiedzenie zwykłe od wypowiedzenia w trybie natychmiastowym, np. w przypadku istotnego naruszenia umowy, niewypłacalności lub powtarzających się problemów jakościowych. W razie potrzeby należy dać stronie naruszającej możliwość naprawienia uchybienia w określonym terminie.
Zasady wyjścia powinny określać:
- Co stanie się z bieżącymi zleceniami dla klientów?
- Kiedy nastąpi rozliczenie końcowe?
- Czy strony mogą nadal korzystać ze wspólnych materiałów?
- W jaki sposób nastąpi zakończenie dostępu do systemów i danych?
- Co należy zwrócić lub usunąć?
- Jakie warunki poufności i własności intelektualnej nadal będą obowiązywać?
- W jaki sposób klientom zostanie przekazana informacja o zakończeniu współpracy?
Niedozwolone warunki i swoboda umów
Światowe prawo umów daje firmom dużą swobodę w kształtowaniu umów komercyjnych, jednak prawo umów zawiera m.in. przepis, który umożliwia sądowe skorygowanie lub uznanie niedozwolonych warunków umowy za nieważne, bez konieczności dokonywania oceny całościowej. Dlatego lepiej dostosować szerokie warunki dotyczące wyłączności, odpowiedzialności i wypowiedzenia do faktycznych potrzeb relacji, niż kopiować skrajne klauzule standardowe.
Lista kontrolna przed podpisaniem
- Czy osoba postronna może zrozumieć konkretne cele współpracy?
- Czy świadczenia i terminy każdej ze stron są mierzalne?
- Czy istnieją jasne ścieżki podejmowania decyzji i rozwiązywania sporów?
- Czy model finansowy można obliczyć i zweryfikować?
- Czy zasoby bazowe i nowe wyniki są od siebie oddzielone?
- Czy istnieją praktyczne zasady poufności?
- Czy role w ramach RODO i przepływy danych zostały ocenione?
- Czy odpowiedzialność i kwestie ubezpieczenia zostały rozdzielone w sposób zasadny?
- Czy istnieją zasady dotyczące zmian i nowych obszarów współpracy?
- Czy standardowe i wcześniejsze wypowiedzenie są jasno określone?
- Czy istnieje praktyczny plan wyjścia?
- Czy w przypadku rozbieżności między załącznikami a umową główną określono, które z nich mają pierwszeństwo?

Czy potrzebujecie ustrukturyzować współpracę B2B?
Umowa o współpracy Mallbutiken zawiera umowę główną oraz praktyczne załączniki dotyczące odpowiedzialności, kwestii finansowych, własności intelektualnej, danych i zarządzania. Jest dostępna w formatach Word i PDF. Cena w sklepie: 99 SEK.
Zobacz szablon umowy o współpracyCzęsto zadawane pytania
Czy umowy o współpracy muszą być pisemne?
Nie ma ogólnego wymogu formy dla wszystkich umów o współpracę komercyjną, ale dokumentacja pisemna jest ważna, gdy zakres, kwestie finansowe, własność intelektualna i odpowiedzialność muszą być udokumentowane i kontrolowane. Niektóre transakcje mogą podlegać odrębnym wymogom formy.
Czy umowa o współpracy jest tym samym, co umowa wspólników?
Nie. Umowa o współpracy reguluje współpracę między stronami. Umowa wspólników zazwyczaj reguluje relacje między właścicielami spółki. W niektórych projektach potrzebne są obie umowy.
Czy umowa o współpracy może zawierać postanowienia o poufności?
Tak. Poufność często ma kluczowe znaczenie, ale zakres ochrony powinien być dostosowany do informacji, które faktycznie są udostępniane, oraz do sposobu, w jaki mogą być wykorzystywane.
Powiązane przewodniki
Jeśli wynagrodzenie w ramach współpracy obejmuje miejsce reklamowe, ekspozycję lub inne określone świadczenia wzajemne, umowa sponsorska może być lepszym rozwiązaniem niż ogólna umowa o współpracy. W przewodniku porównujemy warunki umów oraz zasady dokumentowania świadczeń wzajemnych.
Zapoznaj się również z przewodnikiem po zobowiązaniach do zachowania poufności, przewodnikiem po umowach SaaS oraz przeglądem wiedzy Mallbutiken.
Jeżeli współpraca dotyczy przede wszystkim określonej usługi, umowa o świadczenie usług może być trafniejsza niż ogólna umowa współpracy.
Źródła i dalsza lektura
- Parlament Szwecji: prawo umów (1915:218)
- Parlament Szwecji: prawo o tajemnicach przedsiębiorstwa (2018:558)
- EUR-Lex: rozporządzenie o ochronie danych osobowych (RODO)
Przewodnik zawiera ogólne informacje. Dostosuj umowę do konkretnego modelu biznesowego, branży i podziału ryzyka między strony.
Przy powtarzalnych zamówieniach B2B umowa ramowa i osobne zamówienia mogą być lepsze niż ogólna umowa o współpracy. Porównaj je w poradniku o umowach ramowych, zamówieniach i zmianach cen.
Szablony w tym artykule
Więcej na ten temat
Przewodniki dla firm – umowy, HR, AI i zgodność z przepisamiUmowa typu joint venture – zarządzanie, impas, własność intelektualna i wyjście z JV
Przewodnik po umowach joint venture: JV oparte na umowie lub na spółce, zarządzanie, sprawy zastrzeżone (reserved matters), sytuacja patowa (deadlo...
Przewodniki dla firm – umowy, HR, AI i zgodność z przepisamiUmowa powierzenia przetwarzania danych osobowych – kiedy jest wymagana i co powinna zawierać?
Avgör om en leverantör är personuppgiftsbiträde och vad PUB-avtalet behöver reglera. Praktiska exempel, bilagor och kontrollfrågor enligt GDPR.
Przewodniki dla firm – umowy, HR, AI i zgodność z przepisamiUmowa sponsorska – świadczenie wzajemne, ekspozycja, podatek i kluczowe warunki umowy
Przewodnik po umowach sponsorskich dla firm i stowarzyszeń: świadczenia wzajemne, ekspozycja, prawa, wyłączność, okres obowiązywania umowy, pomiary...



