Ödaj część nieruchomości – udział, wydzielenie i wpis do księgi wieczystej

Dane sprawdzone: 1 października 2026 r. · Szwedzka ustawa o nieruchomościach (Jordabalken) i Urząd Geodezji i Kartografii (Lantmäteriet)

„Podarowanie części nieruchomości” może oznaczać dwie różne pod względem prawnym sytuacje: udział ułamkowy w całej nieruchomości lub konkretny obszar gruntu, który ma zostać wydzielony. Różnica ta wpływa na treść aktu darowizny, wpis do księgi wieczystej oraz na to, czy wymagane jest przeprowadzenie procedury geodezyjnej.

Opcja 1: podarowanie udziału ułamkowego

Jeżeli darczyńca przenosi na przykład 1/2 całej nieruchomości, udział ten musi zostać wyraźnie określony w akcie darowizny. Obdarowany staje się wówczas współwłaścicielem istniejącej nieruchomości wraz z pozostałymi właścicielami.

Akt darowizny musi spełniać standardowe wymogi formalne dla darowizny nieruchomości: pełne oznaczenie nieruchomości, jasną deklarację przeniesienia własności, wskazanie udziału oraz podpisy obu stron. W przypadku wniosku o wpis do księgi wieczystej podpis darczyńcy musi zostać poświadczony przez dwóch świadków.

Co oznacza współwłasność?

Udział ułamkowy nie oznacza, że obdarowany automatycznie staje się właścicielem konkretnego fragmentu gruntu. Udział dotyczy nieruchomości jako całości. Kwestie praktyczne związane z użytkowaniem, kosztami, inwestycjami i przyszłą sprzedażą mogą zatem wymagać uregulowania między współwłaścicielami.

Jeżeli celem jest to, aby obdarowany otrzymał własną, odrębną nieruchomość, należy rozważyć wydzielenie działki (avstyckning) lub inne postępowanie podziałowe.

Opcja 2: podarowanie obszaru, który ma zostać wydzielony

Urząd Geodezji i Kartografii (Lantmäteriet) wskazuje, że kiedy darowana jest część nieruchomości w celu utworzenia nowej, w akcie darowizny należy podać oficjalne oznaczenie nieruchomości macierzystej. Należy jasno wskazać, jaki obszar jest przenoszony, a teren ten powinien zostać dokładnie opisany – najlepiej z załączoną mapą.

Następnie należy złożyć wniosek o przeprowadzenie procedury geodezyjnej, aby wydzielony obszar mógł stać się samodzielną nieruchomością.

Wpis do księgi wieczystej, gdy obszar nie jest jeszcze samodzielną nieruchomością

Jeśli wniosek o wpis do księgi wieczystej wpłynie przed utworzeniem nowej nieruchomości, Urząd Geodezji i Kartografii może wstrzymać wpis, jeśli pozostałe warunki są spełnione. Po zakończeniu procedury geodezyjnej sprawa jest ponownie rozpatrywana i może zostać udzielony pełny wpis.

Może to wiązać się z podwójnymi opłatami administracyjnymi. Alternatywą w niektórych sytuacjach jest zaczekanie na sfinalizowanie podziału nieruchomości przed złożeniem ostatecznego wniosku o wpis, jednak nie można przy tym przekroczyć sześciomiesięcznego terminu na wszczęcie procedury podziałowej.

Jeśli obdarowany przejmuje kredyt

Jeżeli darowizna jest obwarowana warunkiem przejęcia kredytu przez obdarowanego lub zapłaty spłaty, do wniosku o wpis należy dołączyć dokumentację potwierdzającą te ustalenia. Płatność za pomocą weksla również musi zostać udokumentowana.

Podatek stemplowy może wystąpić, jeśli kwota spłaty i/lub przejętych kredytów osiągnie poziom określony przez Urząd Geodezji i Kartografii. W przypadku darowizny częściowej obliczenia należy przeprowadzić w oparciu o część, która jest faktycznie nabywana.

Podatki i mieszane nabycie

Jeśli obdarowany przekazuje jakiekolwiek świadczenie wzajemne, należy rozróżnić zasady dotyczące podatku stemplowego od oceny podatku dochodowego (czy przeniesienie jest darowizną, czy sprzedażą). W przypadku nieruchomości prywatnych z intencją darowizny Urząd Skarbowy (Skatteverket) stosuje zasadę dominacji, w której świadczenie wzajemne jest porównywane z odpowiednią wartością podatkową.

W przypadku czystej darowizny zazwyczaj stosuje się zasadę kontynuacji, co oznacza, że obdarowany przejmuje historię podatkową darczyńcy w odniesieniu do nabytej części.

Darowizna dla dzieci – zaliczka na poczet spadku

Jeżeli rodzic daruje udział lub obszar dziecku, zasadą główną jest to, że wartość darowizny powinna zostać zaliczona na poczet spadku, chyba że darczyńca wskaże inaczej lub okoliczności wskazują na inny zamiar.

Dlatego w akcie darowizny należy wyraźnie zaznaczyć, czy darowizna nieruchomości ma być zaliczona na poczet spadku, czy też nie.

Majątek osobisty

Darczyńca, który nie jest małżonkiem obdarowanego, może zastrzec, że otrzymany udział w nieruchomości będzie stanowił majątek osobisty obdarowanego. Warto również rozważyć kwestie dotyczące pożytków płynących z majątku osobistego.

Jeśli darczyńca jest w związku małżeńskim

Urząd Geodezji i Kartografii wskazuje, że przy darowiźnie nieruchomości może być wymagana pisemna zgoda małżonka. Jeśli nieruchomość stanowi majątek osobisty, w niektórych przypadkach można zamiast tego wykorzystać odpowiednią dokumentację. Jeśli nieruchomość jest ostatnim wspólnym miejscem zamieszkania, zgoda małżonka może być mimo wszystko konieczna.

Lista kontrolna: udział czy obszar?

• Czy obdarowany ma zostać współwłaścicielem całej istniejącej nieruchomości? Wskaż udział ułamkowy, np. 1/2.
• Czy obdarowany ma otrzymać własny, wydzielony obszar gruntu? Opisz obszar i złóż wniosek o podział geodezyjny w ciągu sześciu miesięcy.
• Czy istnieją kredyty lub świadczenia wzajemne? Udokumentuj je i sprawdź kwestie podatkowe/podatku stemplowego.
• Czy obdarowanym jest dziecko? Zdecyduj, czy darowizna stanowi zaliczkę na poczet spadku.
• Czy udział ma stanowić majątek osobisty?
• Czy wymagana jest zgoda małżonka?
• Czy oznaczenie nieruchomości, udział/obszar oraz podpisy są poprawne?

Pełne zasady prawne znajdują się w artykule: Akt darowizny nieruchomości – wymogi formalne, wpis do księgi wieczystej i podatki.

Źródło

Lantmäteriet – wniosek przy darowiźnie, w tym darowiźnie części nieruchomości