Najczęściej zadawane pytania dotyczące weksli – odsetki, przeniesienie własności i przedawnienie
Aktualne odpowiedzi dotyczące skryptów dłużnych: zwykłe lub na okaziciela, podpis, świadkowie, odsetki, płatność, przeniesienie własności oraz przedawnienie zgodnie z prawem szwedzkim.
Skuldebrev (rewers/dokument dłużny) stanowi potwierdzenie zobowiązania do zapłaty. Szwedzka ustawa o dokumentach dłużnych (skuldebrevslagen) rozróżnia przede wszystkim proste dokumenty dłużne oraz dokumenty dłużne zbywalne (na okaziciela lub na zlecenie). Poniżej odpowiadamy na najczęstsze pytania praktyczne, obalając mity dotyczące wymogów formalnych, które często krążą wokół tych dokumentów.
Czym jest prosty dokument dłużny (enkelt skuldebrev)?
Zgodnie z § 26 ustawy o dokumentach dłużnych, prosty dokument dłużny jest wystawiony na konkretną osobę. W przypadku jego przeniesienia, nowy wierzyciel co do zasady nie uzyskuje wobec dłużnika lepszych praw, niż posiadał zbywca.
Czym jest zbywalny dokument dłużny (löpande skuldebrev)?
Zgodnie z § 11, dokumenty dłużne wystawione na okaziciela lub na określoną osobę albo na zlecenie są dokumentami zbywalnymi. Przepisy te zostały stworzone z myślą o obrocie handlowym i mogą zapewnić nabywcy działającemu w dobrej wierze silniejszą ochronę niż w przypadku prostego dokumentu dłużnego.
Czy zarówno wierzyciel, jak i dłużnik muszą podpisać dokument?
Twierdzenie, że ustawa o dokumentach dłużnych generalnie wymaga podpisów obu stron dla zachowania ważności, jest błędne. Dokument dłużny to zazwyczaj pisemne zobowiązanie zapłaty wystawione przez dłużnika. W przypadku odrębnej umowy pożyczki podpisy obu stron mogą być jednak przydatne jako dowód uzgodnionych warunków.
Czy dokument dłużny musi być poświadczony przez świadków?
W ustawie o dokumentach dłużnych nie ma ogólnego wymogu świadkowania dla zwykłego prostego dokumentu dłużnego. W niektórych przypadkach świadkowie mogą mieć znaczenie dowodowe, ale nie należy tego przedstawiać jako ogólnego wymogu ważności.
Czy oprocentowanie musi być określone w dokumencie dłużnym?
Jeśli strony chcą naliczać umowne odsetki przed terminem wymagalności, stopa procentowa i sposób obliczeń powinny być jasno określone. Ustawa o odsetkach (räntelagen) uzupełnia umowę i reguluje m.in. odsetki za opóźnienie. Gdy zastosowanie ma § 6 ustawy, poziom ten wynosi stopa referencyjna plus osiem punktów procentowych.
Kiedy zaczynają naliczać się odsetki za opóźnienie?
Jeśli wierzytelność ma z góry określony termin płatności, odsetki za opóźnienie zgodnie z § 3 ustawy o odsetkach mogą być naliczane od dnia wymagalności w przypadku braku wpłaty. Jeśli termin płatności nie został określony, odsetki zgodnie z § 4 mogą w niektórych przypadkach zacząć biec 30 dni po tym, jak wierzyciel wysłał pisemne żądanie zapłaty określonej kwoty z informacją o skutkach braku wpłaty, jednak nie wcześniej niż przed dotarciem żądania do dłużnika. Inne zasady mogą obowiązywać np. w stosunkach między przedsiębiorcami lub w przypadku podjęcia kroków prawnych. Dlatego należy wyraźnie określić termin spłaty pożyczki i rozróżniać umowne oprocentowanie pożyczki od odsetek za opóźnienie.
Jak oblicza się odsetki za opóźnienie?
Jeśli zastosowanie ma § 6 ustawy o odsetkach, roczna stopa odsetek wynosi stopę referencyjną Riksbanku plus osiem punktów procentowych. Stopa referencyjna ustalana jest w każdym półroczu zgodnie z § 9 i może ulec zmianie. Dlatego w dokumencie dłużnym nie należy wpisywać starej wartości procentowej, jak gdyby obowiązywała ona na stałe. Przykład obliczeniowy dla 10 000 SEK zaległego długu i założonego rocznego oprocentowania 10% daje odsetki za 30 dni w wysokości około 82 SEK (10 000 × 0,10 × 30/365). Przykład ma charakter ilustracyjny, a nie jest stwierdzeniem aktualnej stopy referencyjnej lub stosownego oprocentowania umownego.
Zobacz ustawę o odsetkach §§ 3, 4, 6 i 9 oraz sprawdź aktualną stopę referencyjną Riksbanku dla właściwego okresu.
Czy prosty dokument dłużny można przenieść?
Tak. Błędnym jest określanie prostych dokumentów dłużnych jako „niezbywalnych”. Można je przenosić, jednak prawo dłużnika do zgłaszania zarzutów oraz zasady płatności na rzecz poprzedniego wierzyciela różnią się od tych dotyczących dokumentów zbywalnych.
Co dzieje się po całkowitej spłacie długu?
Zadbaj o udokumentowanie spłaty. W przypadku dokumentów zbywalnych, § 21 stanowi, że dłużnik nie musi wykupować dokumentu, jeśli dokument nie zostanie mu zwrócony. W przypadku prostych dokumentów dłużnych również warto potwierdzić uregulowanie wierzytelności i zachować pokwitowanie lub potwierdzenie całkowitej spłaty.
Jak dokumentować spłaty rat i końcowe rozliczenie?
Notuj każdą datę płatności, kwotę, podział na część odsetkową i kapitałową oraz pozostały dług. Pożyczkobiorca powinien otrzymywać pokwitowania spłat częściowych. Po całkowitej spłacie długu istotne jest pisemne potwierdzenie; jeśli jest to dokument zbywalny, należy pamiętać o zasadzie zwrotu dokumentu zgodnie z § 21 ustawy o dokumentach dłużnych. Spłata raty może w niektórych przypadkach oznaczać przerwanie biegu przedawnienia, ale nie zmienia to automatycznie pozostałych warunków umowy.
Aby zapoznać się z praktycznymi warunkami i wyborem dokumentów, zobacz listę kontrolną dla dokumentów dłużnych oraz prosty dokument dłużny w formacie Word/PDF (29 SEK).
Kiedy dług ulega przedawnieniu?
Główna zasada ustawy o przedawnieniu mówi o dziesięciu latach od powstania wierzytelności, jeśli bieg przedawnienia nie zostanie przerwany. Dla niektórych wierzytelności konsumenckich obowiązuje trzyletni termin, jednak zasada ta nie dotyczy wierzytelności opartych na zbywalnych dokumentach dłużnych.
Bieg przedawnienia może zostać przerwany m.in. poprzez uznanie długu lub wpłatę przez dłużnika, poprzez doręczenie dłużnikowi pisemnego żądania lub upomnienia od wierzyciela, bądź poprzez dochodzenie wierzytelności na drodze sądowej. Kiedy zaczyna biec nowy termin przedawnienia, zależy od typu przerwania: zgodnie z § 6 przy uznaniu lub żądaniu, a zgodnie z § 7 zazwyczaj po zakończeniu postępowania sądowego. Przeczytaj zaktualizowany przewodnik dotyczący terminów 3 i 10 lat oraz przerywania biegu przedawnienia.
Czy dokument dłużny staje się „nieważny” po przedawnieniu wierzytelności?
Lepiej rozróżniać te pojęcia. Przedawnienie oznacza zgodnie z § 8 ustawy o przedawnieniu, że wierzyciel traci prawo do dochodzenia wierzytelności. Nie jest to tożsame z tym, że dokument od początku był nieważny.
Prosty dokument dłużny w formacie Word/PDF
Edytowalny szablon od Mallbutiken kosztuje 29 SEK.
Zobacz wzór prostego dokumentu dłużnegoPrzeczytaj także poradnik o umowach ratalnych i harmonogramach spłat.
Szablony w tym artykule
Więcej na ten temat
Skuldebrev – przewodniki, zasady i wzory dokumentówVilket skuldebrev ska jag välja? Checklista för privatlån och företag
Lista kontrolna wyboru między zwykłym a papierem wartościowym na okaziciela w oparciu o strony, potrzebę przeniesienia własności, spłatę, odsetki, ...
Skuldebrev – przewodniki, zasady i wzory dokumentówNiedy przedawniają się długi? 10 lat, 3 lata i przerwanie biegu przedawnienia
Przewodnik po przedawnieniu roszczeń: zasada ogólna 10 lat, roszczenia konsumenckie 3 lata, wyjątki dotyczące papierów wartościowych na okaziciela ...
Skuldebrev – przewodniki, zasady i wzory dokumentówProsty czy bieżący skrypt dłużny – jaka jest różnica?
Porównaj dwie główne kategorie weksli (skuldebrev) według szwedzkiej ustawy: zwykły weksel (enkelt skuldebrev) oraz zbywalny weksel na okaziciela i...



