O szablonie dokumentu
Przemoc i groźby w środowisku pracy 2026/2027 – Ocena ryzyka, plan alarmowy i procedury bezpieczeństwa
Jest to kompletny pakiet dotyczący środowiska pracy dla pracodawców, którzy muszą zapobiegać, oceniać ryzyko oraz reagować na przemoc lub groźby przemocy w pracy. Pakiet jest przeznaczony dla firm i instytucji, w których pracownicy mają kontakt z klientami, pacjentami, podopiecznymi, uczniami, interesantami lub innymi osobami w sytuacjach, w których może dojść do konfliktów, gróźb, nękania lub przemocy.
Pakiet wzorów dokumentów został poddany przeglądowi prawnemu w dniu 4 października 2026 r., przede wszystkim pod kątem AFS 2023:2 rozdz. 5 dotyczącego przemocy i gróźb przemocy, AFS 2023:12 dotyczącego projektowania miejsc pracy, AFS 2023:1 dotyczącego systematycznego zarządzania środowiskiem pracy oraz ustawy o środowisku pracy.
Dostawa: 6 oddzielnych dokumentów w formatach Word (DOCX) i PDF – łącznie 12 plików i 11 stron A4 w każdym zestawie formatów.
Co wchodzi w skład pakietu
- Ocena ryzyka – Przemoc i groźby 2026/2027 – 2 strony.
- Procedura bezpieczeństwa – Przemoc i groźby – 2 strony.
- Plan alarmowy i eskalacji – 2 strony.
- Lista kontrolna na start – Wizyta wysokiego ryzyka / Kontakt z klientem – 1 strona.
- Wsparcie kryzysowe i plan działań po zdarzeniu – 2 strony.
- Szczegółowy przewodnik użytkownika – 2 strony.
AFS 2023:2 dotyczy każdej działalności, w której może wystąpić ryzyko
Przepisy dotyczące przemocy i gróźb przemocy mają zastosowanie w działalnościach, w których istnieje ryzyko wystąpienia takich zdarzeń, niezależnie od sposobu przekazywania gróźb. Oznacza to, że pracodawca musi oceniać nie tylko bezpośrednie spotkania fizyczne. Groźby przekazywane przez telefon, e-mail, Internet czy media społecznościowe również podlegają tym regulacjom.
Pracodawca ma obowiązek zapobiegać ryzyku
AFS 2023:2 wymaga od pracodawcy zorganizowania pracy w taki sposób, aby ryzyko przemocy i gróźb było w jak największym stopniu eliminowane. Pracodawca musi również posiadać szczegółowe procedury bezpieczeństwa w miejscach, gdzie istnieje takie ryzyko, oraz aktualizować te procedury.
Dlatego pakiet został skonstruowany jako pełny przepływ pracy, a nie tylko formularz oceny ryzyka.
Ocena ryzyka rzeczywistej sytuacji zawodowej
Ocena ryzyka pomaga firmie zidentyfikować m.in.:
- wcześniejsze przypadki gróźb, przemocy, nękania i zdarzeń niepożądanych,
- pracę z pieniędzmi, lekami, żądaniami, odmowami lub wykonywanie władzy publicznej,
- kontakty z klientami, pacjentami, podopiecznymi lub interesantami,
- pracę w późnych godzinach, w nocy lub w miejscach odosobnionych,
- wizyty domowe i pracę na terenie innej osoby,
- cyfrowe groźby i nękanie,
- pracę w pojedynkę,
- środowisko fizyczne i drogi ewakuacyjne,
- możliwość szybkiego uzyskania pomocy,
- wykształcenie, doświadczenie i kompetencje pracownika.
Znaczne ryzyko – praca w pojedynkę jest zabroniona
Jeśli zadanie zawodowe wiąże się ze znacznym ryzykiem przemocy lub gróźb przemocy, zgodnie z AFS 2023:2 pracodawca nie może pozwolić, aby pracownik wykonywał takie zadanie w pojedynkę.
Wzór oceny ryzyka zawiera zatem jasną zasadę „stop”. Alarm osobisty lub telefon komórkowy nie czynią automatycznie takiej pracy w pojedynkę dopuszczalną.
Jak ocenić, czy ryzyko jest znaczne?
Ocenę należy przeprowadzić w oparciu o konkretną sytuację. Istotnymi czynnikami mogą być na przykład:
- wypowiedziane lub zawoalowane groźby,
- wcześniejsze incydenty lub doświadczenia z podobnych sytuacji,
- pora i miejsce,
- charakter zadania zawodowego,
- uwarunkowania fizyczne w miejscu pracy,
- wiedza i kompetencje pracownika.
Procedury bezpieczeństwa, które pracownicy faktycznie znają
Oddzielna procedura bezpieczeństwa zapewnia pracodawcy strukturę określającą zasady postępowania przed, w trakcie i po wystąpieniu groźnej sytuacji. Obejmuje ona m.in.:
- obsadę stanowisk i pracę w pojedynkę,
- przekazywanie informacji o znanych zagrożeniach,
- drogę ucieczki i możliwość znalezienia się w bezpiecznym miejscu,
- kiedy należy użyć alarmu,
- jak pracownik powinien postępować, jeśli sytuacja eskaluje,
- wsparcie i nadzór,
- raportowanie i kontynuację działań po zdarzeniu.
Specjalistyczne wsparcie i nadzór
W przypadku pracy, w której istnieje ryzyko nawracającej przemocy lub gróźb, pracodawca musi zapewnić pracownikowi specjalistyczne wsparcie i nadzór.
W zależności od rodzaju działalności może to oznaczać np. regularne wsparcie przełożonego, nadzór, szkolenia z zakresu obsługi klienta, opiekę medycyny pracy lub inne działania wspierające.
Alarm – to więcej niż tylko przycisk
Jeśli alarm jest niezbędny dla bezpieczeństwa, zgodnie z AFS 2023:2 musi istnieć funkcjonujący system reakcji. Pracodawca musi m.in. zapewnić, że:
- alarmy są dostępne tam, gdzie są potrzebne,
- ustalono, kto odbiera sygnał alarmowy,
- odbiorca wie, co należy zrobić,
- procedury bezpieczeństwa i działania w razie alarmu są regularnie ćwiczone,
- sprzęt alarmowy jest sprawdzany i konserwowany.
Oddzielny plan alarmowy i eskalacji
Plan alarmowy wchodzący w skład pakietu dokumentuje:
- alarmy stacjonarne, osobiste, napadowe, telefony, aplikacje lub radio,
- główny i zapasowy punkt odbioru sygnału,
- maksymalny czas reakcji,
- kroki eskalacji, jeśli brak jest kontaktu lub ryzyko nadal istnieje,
- kiedy należy dzwonić pod numer 112,
- informacje o lokalizacji dla policji/służb ratowniczych,
- hasła i dyskretne sygnały, jeśli firma z nich korzysta,
- ćwiczenia i kontrole systemu alarmowego.
Lista kontrolna na start dla wizyt wysokiego ryzyka i kontaktu z klientem
Obraz ryzyka może zmienić się szybko. Dlatego w pakiecie znajduje się kompaktowa jednostronicowa lista kontrolna przeznaczona np. dla:
- wizyt domowych,
- spotkań o znanym lub potencjalnym profilu zagrożenia,
- kontaktów z organami władzy i interesantami,
- wizyt klientów,
- pracy w odosobnionym miejscu.
Lista kontrolna pozwala sprawdzić m.in. ocenę ryzyka, obsadę, drogę ucieczki, alarm, zameldowanie, kryteria przerwania pracy oraz możliwość podania dokładnej lokalizacji dla 112.
Fizyczna aranżacja miejsca pracy
AFS 2023:12 wymaga, aby miejsca pracy były projektowane tak, aby ryzyko przemocy i gróźb było w jak największym stopniu ograniczane.
Może to oznaczać, że firma musi ocenić między innymi:
- możliwość ucieczki lub bezpieczną strefę,
- przegląd lokalu,
- wejścia i dostęp,
- możliwość obserwacji terenu na zewnątrz przed otwarciem drzwi,
- ograniczone widoczność przestrzeni i niepotrzebne ryzyka tłoku,
- rozmieszczenie personelu i osób odwiedzających.
Gdy doszło do przemocy lub gróźb
Zgodnie z AFS 2023:2 pracodawca ma obowiązek wyjaśnić i udokumentować zdarzenia niepożądane oraz incydenty, w których doszło do przemocy lub gróźb.
Analiza powinna wyjaśnić m.in.:
- co doprowadziło do zdarzenia,
- jak wyglądał przebieg zdarzenia,
- czy procedury zadziałały,
- czy alarm zadziałał,
- jakie skutki fizyczne lub psychiczne wystąpiły,
- jakie środki są potrzebne, aby zapobiec powtórce.
Wsparcie kryzysowe i plan działań po zdarzeniu
Pakiet zawiera oddzielny dokument, który pomaga przełożonemu i firmie zaplanować:
- opiekę doraźną i pierwszą pomoc,
- wczesne wsparcie kryzysowe,
- medycynę pracy,
- dostosowanie pracy lub grafiku,
- wsparcie praktyczne w kontakcie z władzami,
- rozmowy podsumowujące,
- powrót do normalnej pracy,
- dalsze środki bezpieczeństwa.
Poważne zdarzenia i zgłoszenia do organów nadzoru
Poważne obrażenia ciała, przypadki śmiertelne, urazy dotykające kilku pracowników jednocześnie lub incydenty, które wiązały się z poważnym zagrożeniem życia lub zdrowia, mogą podlegać obowiązkowi niezwłocznego powiadomienia Szwedzkiej Inspekcji Pracy (Arbetsmiljöverket).
Plan działań po zdarzeniu zawiera zatem punkt kontrolny dla tej oceny, nie zastępuje jednak oficjalnego zgłoszenia do organów.
Uzupełnia raport o zdarzeniach niepożądanych (Mallbutiken)
Ten produkt koncentruje się przede wszystkim na prewencyjnym działaniu w zakresie przeciwdziałania przemocy i groźbom. Dla pełnego zbadania zdarzenia po wypadku lub poważnym incydencie, można go połączyć z oddzielnym produktem Mallbutiken: Raport o zdarzeniu niepożądanym / Wypadek przy pracy 2026/2027.
Pierwsza pomoc i wsparcie kryzysowe
AFS 2023:2 zawiera również przepisy dotyczące pierwszej pomocy i wsparcia kryzysowego. Gotowość musi być dostosowana do charakteru, zakresu i szczególnych zagrożeń danej działalności.
W placówkach, gdzie występuje ryzyko przemocy i gróźb, pracodawca powinien zatem z wyprzedzeniem zaplanować, w jaki sposób poszkodowani pracownicy otrzymają szybką pomoc i wsparcie.
Dla jakich branż jest odpowiedni ten pakiet?
Wzory można dostosować do wielu rodzajów działalności, takich jak:
- opieka zdrowotna i socjalna,
- opieka społeczna i wykonywanie władzy publicznej,
- szkoły i edukacja,
- sklepy i handel detaliczny,
- recepcje, hotele i usługi,
- ochrona i bezpieczeństwo,
- transport i komunikacja miejska,
- nieruchomości i służby dyżurne,
- obsługa klienta i call center,
- praca w terenie i wizyty domowe.
Zalecany przepływ pracy
- Zidentyfikuj ryzykowne sytuacje wspólnie z zainteresowanymi pracownikami i przedstawicielami ds. bezpieczeństwa.
- Udokumentuj ocenę ryzyka i podejmij decyzje o środkach zapobiegawczych.
- Ustal procedury bezpieczeństwa i określ, kiedy praca w pojedynkę jest niedozwolona.
- Ustanów plan alarmowy i eskalacji tam, gdzie potrzebne są alarmy.
- Przeszkol i poinformuj zainteresowanych pracowników.
- Regularnie ćwicz alarmy i procedury bezpieczeństwa.
- Używaj listy kontrolnej na start przy wizytach lub kontaktach o podwyższonym ryzyku.
- Po incydencie: zapewnij wsparcie, udokumentuj, przeprowadź dochodzenie i zaktualizuj ocenę ryzyka.
- Monitoruj, czy podjęte działania faktycznie działają.
Sprawdzone prawnie na rok 2026/2027
Dokumenty zostały sprawdzone 4 października 2026 r. w oparciu o m.in.:
- Ustawę o środowisku pracy (1977:1160), głównie rozdz. 3 § 2 i § 2 a.
- AFS 2023:2 rozdz. 5 – przemoc i groźby przemocy.
- AFS 2023:2 rozdz. 4 – pierwsza pomoc i wsparcie kryzysowe.
- AFS 2023:2 rozdz. 6 – praca w pojedynkę.
- AFS 2023:12 rozdz. 6 – projektowanie miejsca pracy i ochrona przed przemocą/groźbami.
- AFS 2023:1 – systematyczne zarządzanie środowiskiem pracy i pisemna ocena ryzyka.
Format i dostawa
- 6 dokumentów.
- Łącznie 12 plików.
- Word (DOCX) + PDF.
- 11 stron A4 na zestaw formatów.
- Produkt cyfrowy – nie wysyłamy produktów fizycznych.
Często zadawane pytania
Czy pracodawca musi posiadać specjalną procedurę na wypadek przemocy i gróźb?
Tak, w sytuacji gdy praca może wiązać się z takim ryzykiem, pracodawca musi posiadać specjalne procedury bezpieczeństwa i utrzymywać je w aktualności.
Czy pracownik może pracować sam, jeśli posiada alarm osobisty?
Nie, jeśli zadanie wiąże się ze znacznym ryzykiem przemocy lub gróźb przemocy. Wtedy zadanie nie może być wykonywane w pojedynkę.
Czy alarmy trzeba ćwiczyć?
Tak. Tam, gdzie potrzebne są alarmy, pracownicy muszą regularnie ćwiczyć procedury bezpieczeństwa i działania w razie alarmu.
Czy przepisy dotyczą również gróźb przez telefon lub Internet?
Tak. AFS 2023:2 obejmuje groźby niezależnie od sposobu ich przekazywania.
Czy zdarzenia muszą być dokumentowane?
Pracodawca musi wyjaśniać i dokumentować incydenty, w których wystąpiła przemoc lub groźby przemocy.
Czy w pakiecie zawarta jest ocena ryzyka i plan alarmowy?
Tak. Obydwa są zawarte wraz z procedurą bezpieczeństwa, listą kontrolną na start, planem po zdarzeniu i przewodnikiem użytkownika.
Ważne
Szablony stanowią ogólne podkłady środowiska pracy. Należy je dostosować do faktycznego profilu zagrożenia, obsady w firmie, środowiska fizycznego, organizacji systemu alarmowego oraz warunków pracy konkretnych pracowników. Jeśli organizacja nie posiada własnych kompetencji w tym zakresie, należy skorzystać z pomocy medycyny pracy lub innego eksperta.
