DSA art. 21 – pozasądowe rozstrzyganie sporów dotyczących decyzji o moderowaniu treści 2026

Krótka odpowiedź: Zgodnie z art. 21 aktu o usługach cyfrowych (DSA) użytkownicy oraz podmioty zgłaszające, których dotyczą określone decyzje dotyczące moderowania treści, mogą wybrać certyfikowany niezależny organ pozasądowego rozstrzygania sporów. Dotyczy to na przykład sytuacji, w których platforma internetowa usuwa lub utrzymuje treści, ogranicza konto lub odrzuca zgłoszenie na warunkach określonych w art. 20 ust. 1. Organ powinien zazwyczaj wydać decyzję w terminie 90 dni kalendarzowych; w przypadku bardzo skomplikowanych sporów czas ten może zostać przedłużony o kolejne maksymalnie 90 dni. Dla użytkownika procedura powinna być bezpłatna lub oferowana za niską opłatą. Organ natomiast nie może zmusić stron do zaakceptowania wiążącego rozstrzygnięcia.

Weryfikacja prawna: 19 października 2026 r. Źródła prawa: rozporządzenie (UE) 2022/2065, art. 19–21, aktualny wykaz certyfikowanych organów prowadzony przez Komisję Europejską oraz szwedzki przewodnik opracowany przez Post- och telestyrelsen (PTS).

Jakie spory są objęte art. 21 DSA?

Prawo to przysługuje usługobiorcom, w tym osobom i organizacjom, które dokonały zgłoszenia, których dotyczą decyzje wymienione w art. 20 ust. 1. Chodzi o decyzje dotyczące usunięcia, zablokowania lub ograniczenia widoczności treści – lub ich nieusuwania – oraz określone decyzje dotyczące ograniczenia usług, konta lub możliwości zarabiania na opublikowanych informacjach. Decyzja musi mieć związek z treściami nielegalnymi lub niezgodnymi z regulaminem, zgodnie z art. 20.

Może to zatem dotyczyć np. zewnętrznego sprzedawcy, którego oferta została usunięta na platformie handlowej, lub zgłaszającego, który kwestionuje brak podjęcia przez platformę działań wobec rzekomo nielegalnych treści. Zwykły spór dotyczący wady dostarczonego towaru, opóźnienia w transporcie czy niezapłaconej faktury nie jest automatycznie sporem w rozumieniu art. 21. Takie kwestie mogą podlegać prawu sprzedaży, prawu konsumenckiemu lub innym umowom.

Czy dotyczy to każdej firmy prowadzącej stronę internetową?

Nie. Art. 21 znajduje się w sekcji DSA dotyczącej szczególnych obowiązków dostawców platform internetowych. Zwykły sklep internetowy sprzedający własne produkty nie jest automatycznie taką platformą. Ponadto art. 19 co do zasady wyłącza niektórych mikro- i małych dostawców platform z tych szczególnych obowiązków, z wyjątkami i przepisami przejściowymi – m.in. dla bardzo dużych platform internetowych.

Twierdzenie, że każdy szwedzki e-sprzedawca musi korzystać z usług lub oferować dostęp do szczególnego organu rozstrzygania sporów, jest zatem błędne. Zob. również nasz szeroki przewodnik dotyczący DSA dla marketplace'ów.

Jak znaleźć certyfikowany organ rozstrzygania sporów?

Komisja Europejska publikuje zaktualizowany wykaz organów certyfikowanych zgodnie z DSA. Wskazano tam, jakie rodzaje spraw dany organ jest uprawniony rozpatrywać, w jakich językach pracuje oraz który organ krajowy wydał certyfikat. Wykaz może ulegać zmianom w miarę dodawania nowych organów, zmiany ich uprawnień lub utraty certyfikacji.

Platforma nie może jednostronnie wymagać, aby użytkownik wybierał tylko określony organ w kraju ojczystym, jeśli inny certyfikowany organ w UE ma uprawnienia do rozstrzygnięcia danego sporu. Jednak nie każdy certyfikowany organ może rozpatrywać każdy temat we wszystkich językach UE. Przed złożeniem wniosku należy sprawdzić zarówno zakres, jak i język.

Co oznacza certyfikacja zgodnie z art. 21 ust. 3?

Certyfikacji dokonuje koordynator ds. usług cyfrowych (Digital Services Coordinator, DSC) w państwie członkowskim, w którym organ ma siedzibę. Certyfikat jest ważny przez maksymalnie pięć lat i może zostać odnowiony. Do warunków należą bezstronność i niezależność od platform i użytkowników, udokumentowana wiedza ekspercka w istotnych kwestiach, przejrzyste i sprawiedliwe procedury oraz możliwość prowadzenia spraw drogą elektroniczną.

Lista Komisji Europejskiej zawiera organy certyfikowane przez organy w różnych państwach członkowskich. Certyfikacja w jednym kraju UE może być wykorzystywana w innych krajach UE, w granicach kompetencji merytorycznych i językowych organu. Ani zwykła kancelaria prawna, ani komercyjna firma mediacyjna, ani stowarzyszenie nie stają się automatycznie organem DSA tylko dlatego, że oferują rozstrzyganie sporów.

Jak działa pozasądowe rozstrzyganie sporów zgodnie z DSA – krok po kroku

1. Zidentyfikuj decyzję. Sprawdź, czy decyzja moderacyjna platformy jest objęta art. 20 ust. 1 i czy art. 21 ma zastosowanie.
2. Zbierz materiał dowodowy. Zachowaj treść decyzji, datę, odpowiednie oferty lub publikacje, wcześniejszą korespondencję oraz ewentualną decyzję z procedury wewnętrznej.
3. Wybierz organ. Porównaj certyfikację, kompetencje, języki, zasady postępowania i opłaty w oficjalnym wykazie Komisji.
4. Złóż wniosek. Postępuj zgodnie z elektroniczną procedurą wnioskową organu i dostarcz dane niezbędne do zidentyfikowania sporu.
5. Współpracuj w dobrej wierze. Zarówno użytkownik, jak i platforma powinni współpracować z organem uczciwie i konstruktywnie zgodnie z art. 21 ust. 2.
6. Zapoznaj się z wynikiem. Organ wydaje decyzję zazwyczaj w ciągu 90 dni kalendarzowych od otrzymania skargi, z możliwością przedłużenia.
7. Oceń dalsze kroki. Decyzja sama w sobie nie jest wiążąca dla stron. Ewentualna droga sądowa i inne dostępne środki ochrony prawnej są oceniane oddzielnie.

Ile czasu ma organ rozstrzygający spory?

Zgodnie z art. 21 ust. 4 certyfikowane organy muszą powiadomić strony o decyzji w rozsądnym terminie, a najpóźniej w ciągu 90 dni kalendarzowych od otrzymania skargi. Jeśli sprawa jest bardzo skomplikowana, organ może, według własnego uznania, przedłużyć ten okres o maksymalnie kolejne 90 dni kalendarzowych, czyli łącznie maksymalnie o 180 dni kalendarzowych.

Ważne jest, aby nie pomylić tego terminu z ogólnym czasem odpowiedzi w wewnętrznym systemie platformy zgodnie z art. 20. Jest to również inna zasada niż wynikający z art. 20 wymóg zapewnienia dostępu do wewnętrznego systemu skarg przez co najmniej sześć miesięcy od dnia powiadomienia o decyzji. Należy wskazać właściwy termin w odpowiednim miejscu w procedurach firmy i informacjach dla klientów.

Ile kosztuje pozasądowe rozstrzyganie sporów – kto płaci?

Art. 21 ust. 5 zawiera kilka różnych zasad. Użytkownik powinien móc korzystać z rozstrzygania sporów bezpłatnie lub za niską opłatą. Dlatego niekoniecznie jest to usługa całkowicie darmowa, w przeciwieństwie do wewnętrznego systemu z art. 20. Organ powinien poinformować strony o swoich opłatach lub sposobie ich naliczania przed rozpoczęciem postępowania.

Opłaty pobierane przez organ od platform internetowych muszą być uzasadnione i nie mogą przekraczać kosztów rozstrzygania sporów ponoszonych przez organ. Powyższa tabela jest uproszczeniem art. 21 ust. 5; w konkretnej sprawie koszty procedury i ewentualne szczególne warunki muszą być ocenione w oparciu o prawo i opublikowany regulamin organu.

Czy decyzja organu jest prawnie wiążąca?

Nie, nie na mocy samego art. 21. Zgodnie z art. 21 ust. 2 certyfikowany organ nie może nałożyć na strony wiążącego rozstrzygnięcia. Jednocześnie platforma i użytkownik są zobowiązani do współpracy z organem w dobrej wierze. Błędem byłoby zatem opisywanie wyniku jako wykonalnej decyzji sądowej, tak samo jak twierdzenie, że platforma może swobodnie odmówić udziału w każdej sprawie.

Zgodnie z tym samym przepisem platforma może odmówić współpracy, gdy spór dotyczący tych samych informacji i tych samych podstaw rzekomej nielegalności lub niezgodności z regulaminem został już rozstrzygnięty. Jest to szczególne ograniczenie i nie powinno być nadużywane jako ogólne prawo do odrzucania wszelkich ocen zewnętrznych.

Prawo do dochodzenia roszczeń przed sądem nie jest ograniczone przez art. 21. Zgodnie z art. 21 ust. 1 postępowanie sądowe można wszcząć na każdym etapie, zgodnie z obowiązującym prawem. Art. 21 nie zastępuje również przepisów dotyczących alternatywnego rozstrzygania sporów konsumenckich zgodnie z dyrektywą 2013/11/UE, gdy mają one zastosowanie (art. 21 ust. 9).

Czym zajmuje się Post- och telestyrelsen (PTS) w Szwecji?

Post- och telestyrelsen (PTS) jest szwedzkim koordynatorem krajowym ds. usług cyfrowych. Organ rozpatruje wnioski o certyfikację organów rozstrzygania sporów mających siedzibę w Szwecji zgodnie z art. 21. PTS może również przyjmować skargi dotyczące podejrzeń naruszeń DSA w celach nadzorczych.

W przypadku realnego sporu należy korzystać z aktualnej listy organów i języków udostępnionej przez Komisję, zamiast korzystać ze starego, statycznego zestawienia. Lista może ulec zmianie po dacie weryfikacji faktów niniejszego artykułu.

Lista kontrolna dla platformy – informacje i obsługa spraw

1. Oceń, czy usługa jest platformą internetową objętą art. 20–21, czy wyłączeniami z art. 19.
2. Udokumentuj, które decyzje moderacyjne podlegają art. 20 ust. 1 i tym samym mogą być oceniane zewnętrznie.
3. Spraw, aby informacje o certyfikowanym pozasądowym rozstrzyganiu sporów były jasne, łatwo dostępne i przyjazne dla użytkownika w interfejsie platformy.
4. Oddziel informacje o bezpłatnym wewnętrznym systemie skarg od procedury z art. 21.
5. Podaj poprawne informacje o możliwości wyboru właściwego organu, w tym organów w innych krajach UE, gdzie kompetencje i język są odpowiednie.
6. Przygotuj procedury współpracy w dobrej wierze z wybranym organem, z odpowiednimi osobami odpowiedzialnymi i drogami kontaktu.
7. Przechowuj niezbędne materiały dowodowe decyzji i przetwarzaj dane osobowe zgodnie z obowiązującym prawem o ochronie danych.
8. Udokumentuj otrzymane sprawy, decyzje, czas trwania, ewentualne podjęte działania i stosowne opłaty.
9. Oceń obowiązki sprawozdawcze zgodnie z art. 24 ust. 1 lit. a dla platform objętych tym przepisem.
10. Aktualizuj linki do listy Komisji, gdy zmienia się status certyfikacji lub zakres językowy.

Przykład: oferta sprzedawcy została usunięta

Platforma handlowa usuwa ofertę produktu zewnętrznego sprzedawcy, powołując się na naruszenie regulaminu platformy. Sprzedawca otrzymuje uzasadnienie decyzji zgodnie z art. 17 i uważa, że decyzja opiera się na nieporozumieniu. Sprzedawca może, jeśli ma to zastosowanie, odwołać się poprzez wewnętrzny system skarg z art. 20, ale może również sprawdzić, czy certyfikowany organ z odpowiednimi kompetencjami przyjmie sprawę zgodnie z art. 21.

Sprzedawca wybiera organ, który obsługuje dany typ platformy i odpowiedni język, przesyła ofertę, decyzję i odpowiednie dokumenty. Obie strony współpracują w dobrej wierze. Organ wydaje decyzję w terminach przewidzianych w art. 21 ust. 4. Jeśli decyzja jest korzystna dla użytkownika, aktywowane są specjalne zasady kosztowe z art. 21 ust. 5. Wynik nie jest wiążącym wyrokiem sądowym.

Zastrzeżenie prawne: Jest to przykład ilustracyjny. Dany organ może mieć ograniczone kompetencje w zakresie ofert produktów lub wymagać spełnienia innych określonych warunków.

Często zadawane pytania dotyczące art. 21 DSA

Czy muszę najpierw skorzystać z wewnętrznego odwołania platformy?

Nie jako ogólny wymóg w art. 21. Pozasądowe rozstrzyganie sporów obejmuje również nierozwiązane skargi wewnętrzne, a możliwość dochodzenia roszczeń przed sądem pozostaje nienaruszona.

Czy mogę skorzystać z organu rozstrzygającego spory z innego kraju UE?

Tak, jeśli organ jest certyfikowany i posiada uprawnienia oraz kompetencje językowe dla danego rodzaju sporu. Sprawdź aktualną listę Komisji.

Czy zewnętrzne rozstrzyganie sporów DSA jest zawsze darmowe?

Nie. Dla użytkownika powinno być bezpłatne lub oferowane za niską opłatą. Art. 21 ust. 5 zawiera specjalne zasady kosztowe w zależności od tego, kto wygra sprawę.

Jak szybko organ musi wydać decyzję?

Zazwyczaj w ciągu 90 dni kalendarzowych od otrzymania skargi. Tylko w bardzo skomplikowanych sprawach można dodać maksymalnie kolejne 90 dni, łącznie maksymalnie 180 dni.

Czy organ może zmusić platformę handlową do odblokowania mojego konta?

Nie poprzez wiążącą decyzję na podstawie art. 21 ust. 2. Strony muszą jednak współpracować w dobrej wierze, a odrębna droga sądowa jest możliwa zgodnie z obowiązującym prawem.

Czy mogę wysłać spór z art. 21 bezpośrednio do PTS?

PTS jest szwedzkim koordynatorem oraz organem certyfikującym i nadzorczym, ale nie pełni funkcji ogólnego organu rozstrzygającego prywatne spory moderacyjne. Wybierz certyfikowany organ z odpowiednimi kompetencjami.

Czy te same zasady obowiązują przy zwykłym zakupie konsumenckim?

Nie automatycznie. Art. 21 dotyczy szczególnych decyzji moderacyjnych na platformach internetowych. Reklamacje wadliwych towarów i spory cywilnoprawne mogą podlegać innym procedurom.

Powiązane przewodniki DSA

• Art. 20 DSA – wewnętrzny system rozpatrywania skarg i sześciomiesięczny termin
• Art. 17 DSA – uzasadnienie decyzji w sprawach moderacji
• Art. 16 DSA – Notice and Action
• Art. 32 DSA – informowanie konsumentów o nielegalnych ofertach
• DSA dla platform handlowych – przegląd i lista kontrolna

Oficjalne źródła prawa i wytyczne

• Rozporządzenie (UE) 2022/2065 – art. 19, 20, 21 i 24 (prawo wiążące).
• Komisja Europejska – certyfikowane organy pozasądowego rozstrzygania sporów (aktualna lista, języki i kompetencje).
• Post- och telestyrelsen (Szwedzki Urząd Pocztowy i Telekomunikacyjny) – kogo dotyczy DSA i szwedzka certyfikacja.
• Usługa elektroniczna PTS do składania skarg nadzorczych dotyczących DSA (nie należy mylić z zewnętrznym rozstrzyganiem sporów zgodnie z art. 21).