Czy pozostający w związku partnerskim współżyjący jest spadkobiercą? Podział majątku, dziedziczenie i sporządzenie wykazu inwentarza
Udostępnij
Dane sprawdzone: 1 października 2026 r. · Ustawa o związkach partnerskich (sambolagen) i kodeks spadkowy (ärvdabalken)
Partner pozostający w związku partnerskim (sambo) nie jest spadkobiercą ustawowym tylko dlatego, że para pozostawała w takim związku. Partner może jednak zostać współwłaścicielem masy spadkowej (dödsbodelägare) poprzez swoje prawo do podziału majątku, a także może stać się współwłaścicielem jako spadkobierca testamentowy uniwersalny.
Partnerzy (sambo) nie dziedziczą po sobie automatycznie
Ustawowy porządek dziedziczenia w kodeksie spadkowym nie przyznaje partnerom (sambo) takich samych praw do spadku, jak małżonkom. Jeżeli zmarły nie sporządził testamentu na rzecz partnera, spadek po ewentualnym podziale majątku przypada ustawowym spadkobiercom zmarłego.
Dlatego ważne jest, aby rozróżniać prawo do podziału majątku, status współwłaściciela masy spadkowej oraz prawo do spadku. Nie są to te same pojęcia.
Prawo pozostającego przy życiu partnera do żądania podziału majątku
Zgodnie z § 18 ustawy o związkach partnerskich, w razie śmierci tylko pozostający przy życiu partner ma prawo żądać podziału majątku. Spadkobiercy zmarłego nie mogą zatem wymusić podziału majątku partnerów wbrew woli pozostającego przy życiu partnera.
Zgodnie z § 8 żądanie to należy zgłosić najpóźniej podczas sporządzania inwentarza majątku (bouppteckning). Dlatego niewłaściwe jest odkładanie tej kwestii na czas po zakończeniu sporządzania inwentarza.
Co może wchodzić w skład podziału majątku?
Tylko majątek wspólny partnerów (samboegendom): wspólne mieszkanie i wyposażenie nabyte do wspólnego użytku, z wyjątkami przewidzianymi przez ustawę i ewentualną umowę między partnerami. Środki pieniężne, akcje, samochody i inne mienie nie wchodzą w skład podziału tylko dlatego, że para była w związku partnerskim.
Jeżeli partnerzy sporządzili ważną umowę wyłączającą podział majątku lub wyłączającą z niego określone składniki, wpływa to na zakres podziału majątku.
Reguła dwóch kwot bazowych
Kiedy związek partnerski ustaje wskutek śmierci, pozostający przy życiu partner ma zgodnie z § 18 ust. 2 prawo do otrzymania z podziału majątku wspólnego – o ile starczy na to majątku – takiej kwoty, aby jego udział odpowiadał dwóm kwotom bazowym.
Jest to ochrona wynikająca z podziału majątku wspólnego, a nie ogólne prawo do spadku w wysokości dwóch kwot bazowych z całego majątku zmarłego.
Kiedy partner (sambo) jest współwłaścicielem masy spadkowej?
Wskazówki prawne szwedzkiego Urzędu Skarbowego (Skatteverket) stanowią, że pozostający przy życiu partner może być współwłaścicielem masy spadkowej poprzez swoje prawo do podziału majątku. Krąg współwłaścicieli masy spadkowej może ulec zmianie po przeprowadzeniu podziału majątku lub gdy stanie się jasne, że podział nie będzie przeprowadzany.
Jeżeli partner jest dodatkowo uniwersalnym spadkobiercą testamentowym – na przykład zapisano mu w testamencie cały spadek lub jego część – może być współwłaścicielem masy spadkowej również na tej podstawie. Osoba, która otrzymuje jedynie określony przedmiot lub kwotę jako zapis (legat), nie jest z tego tytułu współwłaścicielem masy spadkowej.
Przykłady
Przykład 1: brak testamentu, żądanie podziału majątku
Eva i Fatima są w związku partnerskim. Eva umiera. Fatima żąda podziału majątku najpóźniej podczas sporządzania inwentarza. Fatima uczestniczy wówczas w zarządzaniu masą spadkową jako pozostający przy życiu partner z prawem do podziału majątku. Po podziale nie dziedziczy ona automatycznie pozostałego majątku Evy.
Przykład 2: brak testamentu i brak podziału majątku
Jeśli Fatima nie zażąda podziału majątku i nie jest spadkobiercą testamentowym ani ustawowym, nie istnieje automatyczne prawo do spadku, które czyniłoby ją współwłaścicielem masy spadkowej.
Przykład 3: testament na rzecz partnera
Jeśli Eva poprzez ważny testament uczyniła Fatimę uniwersalnym spadkobiercą testamentowym, Fatima może stać się współwłaścicielem masy spadkowej również na tej podstawie. Zachowek należny spadkobiercom koniecznym (bröstarvingar) może jednak ograniczyć to, co ostatecznie przypada z testamentu.
Umowa między partnerami a testament pełnią różne funkcje
Umowa między partnerami (samboavtal) może wyłączyć w całości lub części podział majątku wspólnego. Testament może przyznać partnerowi prawo do spadku po śmierci. Dokumenty te nie zastępują się nawzajem.
Może wystąpić konflikt celów: umowa między partnerami całkowicie wyłączająca podział majątku może zmniejszyć ochronę finansową, która w przeciwnym razie wynikałaby z przepisów ustawy o związkach partnerskich. Dlatego dokumenty te należy rozpatrywać łącznie.
Co należy ująć w inwentarzu majątku (bouppteckning)?
To, jakie aktywa i długi należy odnotować oraz kogo wezwać na sporządzenie inwentarza, zależy między innymi od tego, czy ma dojść do podziału majątku. Jeżeli pozostający przy życiu partner żąda podziału majątku, powinno to zostać udokumentowane w związku ze sporządzaniem inwentarza.
Lista kontrolna w razie śmierci partnera (sambo)
- Sprawdź, czy mieszkanie lub wyposażenie stanowi majątek wspólny (samboegendom).
- Sprawdź, czy istnieje umowa między partnerami.
- Przed sporządzeniem inwentarza rozstrzygnij, czy pozostający przy życiu partner będzie żądał podziału majątku.
- Sprawdź, czy istnieje testament i jaki rodzaj rozporządzenia otrzymał partner.
- Zidentyfikuj ustawowych spadkobierców zmarłego.
- Uwzględnij ewentualny zachowek dla spadkobierców koniecznych.
- Prawidłowo udokumentuj żądanie podziału majątku i krąg współwłaścicieli masy spadkowej.
Przeczytaj także, co dzieje się bez testamentu oraz co może regulować umowa między partnerami.
Szablon sklepu Umowa między partnerami (Samboavtal) – Word/PDF kosztuje 49 SEK. W kwestiach spadkowych dostępny jest również Szablon testamentu – Word/PDF za 49 SEK. Dokumenty te pełnią różne funkcje i powinny być dostosowane do sytuacji rodzinnej.
