Zatrudnienie na czas nieokreślony, okres próbny czy umowa terminowa – jaka jest różnica?
Umowa na czas nieokreślony jest zasadą ogólną w Kodeksie pracy (LAS). Umowy na czas określony mogą być stosowane w formach przewidzianych przez ustawę, natomiast okres próbny jest specjalnym, ograniczonym czasowo okresem próbnym, który normalnie może trwać maksymalnie sześć miesięcy. Różnica ta ma przede wszystkim wpływ na to, jak umowa się rozpoczyna, jak może zostać rozwiązana i kiedy może przejść w umowę na czas nieokreślony.
Osoby kontynuujące pracę po 69. roku życia podlegają szczególnym przepisom szwedzkiej ustawy LAS. Zobacz poradnik o zatrudnieniu i przejściu na emeryturę w wieku 69 lat i różnicach wobec zwykłego wypowiedzenia.
Umowa na czas nieokreślony, okres próbny i specjalna umowa na czas określony – porównanie
| Forma | Punkt zakończenia | Ważna zasada LAS |
|---|---|---|
| Umowa na czas nieokreślony | Brak z góry określonej daty zakończenia | Zasada ogólna zgodnie z § 4 LAS. |
| Okres próbny | Okres próbny, normalnie maksymalnie 6 miesięcy | Przechodzi w umowę na czas nieokreślony, jeśli nie zostanie rozwiązany zgodnie z przepisami. |
| Specjalna umowa na czas określony | Określony czas lub zdefiniowany punkt zakończenia | Może przejść w umowę na czas nieokreślony po upływie więcej niż 12 miesięcy zgodnie z § 5a. |
| Zastępstwo | Powiązane z okresem zastępstwa | Może przejść w umowę na czas nieokreślony po upływie więcej niż 2 lat w ciągu okresu pięciu lat. |
| Praca sezonowa | Powiązana z sezonem | Wyraźnie dozwolona forma ograniczona czasowo zgodnie z § 5. |
Umowa na czas nieokreślony jest zasadą ogólną
§ 4 LAS określa, że umowy o pracę obowiązują na czas nieokreślony. Jeśli pracodawca i pracownik nie zawarli ważnej umowy na dozwoloną formę ograniczoną czasowo, punktem wyjścia jest zatem umowa na czas nieokreślony.
Umowa na czas nieokreślony nie ma z góry określonej daty zakończenia. Może zostać rozwiązana, na przykład poprzez wypowiedzenie lub dyscyplinarny zwolnienie, na warunkach określonych przez ustawę i ewentualnie układ zbiorowy. Umowa powinna określać stosowny okres wypowiedzenia lub prawidłowo odsyłać do przepisów ją regulujących.
LAS określa również, że umowy o pracę dotyczą pracy w pełnym wymiarze, chyba że ustalono inaczej. Umowa na czas nieokreślony lub na czas określony oraz praca w pełnym lub niepełnym wymiarze są zatem dwoma różnymi wymiarami.
Okres próbny – okres próbny, nie samodzielna forma stałego zatrudnienia
Zgodnie z § 6 LAS można zawrzeć umowę na ograniczony czas próbny, jeśli okres próbny wynosi maksymalnie sześć miesięcy. Celem jest zazwyczaj umożliwienie stronom sprawdzenia, czy zatrudnienie jest odpowiednie, zanim przejdzie w umowę na czas nieokreślony.
Jeśli pracodawca lub pracownik nie chce kontynuować zatrudnienia po zakończeniu okresu próbnego, należy zawiadomić o tym najpóźniej z końcem okresu próbnego. Jeśli takie zawiadomienie nie zostanie złożone, okres próbny przechodzi w umowę na czas nieokreślony.
LAS zawiera również szczególne przepisy dotyczące powiadomienia i okresu wypowiedzenia, gdy pracodawca chce przerwać okres próbny lub pozwolić mu wygasnąć. Szablon umowy nie powinien zatem próbować zastąpić praktycznego procesu prawa pracy jedną ogólną klauzulą.
Specjalna umowa na czas określony
Specjalna umowa na czas określony jest jedną z form ograniczonych czasowo wyraźnie wskazanych w § 5 LAS. Nie musi być powiązana z zastępowaniem konkretnej osoby, w przeciwieństwie do typowego zastępstwa. Istnieją jednak przepisy określające, jak oblicza się czas zatrudnienia i kiedy zatrudnienie przechodzi w umowę na czas nieokreślony.
Specjalna umowa na czas określony przechodzi zgodnie z § 5a w umowę na czas nieokreślony, gdy pracownik był zatrudniony na specjalnej umowie na czas określony łącznie więcej niż dwanaście miesięcy w ciągu okresu pięciu lat lub w okresie obejmującym niektóre następujące po sobie umowy ograniczone czasowo zgodnie z przepisami ustawy.
Zastępstwo i praca sezonowa
Zastępstwo i praca sezonowa są również dozwolonymi formami ograniczonymi czasowo zgodnie z § 5 LAS. Zastępstwo powinno być opisane w taki sposób, aby jasno określało, czego dotyczy zatrudnienie oraz jaki okres lub warunek je obejmuje. Pracodawca nie może wykorzystywać zastępstwa w celu obejścia szczególnego przepisu, do którego ustawa odsyła w § 5.
Zastępstwo przechodzi w umowę na czas nieokreślony, gdy pracownik był zatrudniony przez pracodawcę jako zastępca łącznie więcej niż dwa lata w ciągu okresu pięciu lat.
Praca sezonowa pasuje do pracy faktycznie powiązanej z konkretnym sezonem. Sam fakt, że działalność chce mieć większą elastyczność, nie jest tym samym, co praca sezonowa.
Co oznacza, że zatrudnienie zostaje „przekształcone”?
Przekształcenie oznacza, że ograniczona czasowo umowa przechodzi w umowę na czas nieokreślony po spełnieniu terminów i warunków określonych w ustawie. Dlatego jest ryzykowne patrzenie wyłącznie na nazwę w najnowszej umowie. Pracodawca musi kontrolować wcześniejsze okresy zatrudnienia i formę każdego z nich.
Układy zbiorowe mogą w niektórych częściach zawierać dozwolone odstępstwa od LAS. Zawsze wykonuj zatem oddzielną kontrolę układu zbiorowego.
Co powinno znaleźć się w umowie o pracę?
Niezależnie od formy, umowa powinna jasno określać stosowaną formę zatrudnienia. W przypadku ograniczonego czasu należy określić datę zakończenia lub warunek wygaśnięcia oraz czy zatrudnienie jest specjalną umową na czas określony, zastępstwem czy pracą sezonową. W przypadku okresu próbnego należy określić jego długość i ewentualne warunki.
Zobacz szerszy przewodnik po tym, co powinna zawierać umowa o pracę zgodnie z LAS, w zakresie wynagrodzenia, czasu pracy, miejsca pracy, urlopu, układu zbiorowego i innych wymogów informacyjnych.
Lista kontrolna przy wyborze formy zatrudnienia
- Czy zatrudnienie jest potrzebne bez określonej daty zakończenia? Przyjmij umowę na czas nieokreślony.
- Czy istnieje faktyczna potrzeba okresu próbnego? Udokumentuj okres próbny.
- Jeśli stosowana jest umowa na czas określony: która z dozwolonych form jest to?
- Czy istnieją wcześniejsze okresy zatrudnienia na czas określony, które mają wpływ na przekształcenie?
- Czy data zakończenia lub warunki zakończenia są jasne?
- Czy stopień zatrudnienia jest uregulowany oddzielnie?
- Czy układ zbiorowy ma wpływ na formę, okres próbny lub inne warunki?
- Czy przekazano odpowiednie pisemne informacje w terminach określonych w LAS?

Czy potrzebujesz umów dla różnych form zatrudnienia?
Pakiet szablonów umów o pracę Sklepu z szablonami 2026 zawiera profesjonalne dokumenty w formatach Word i PDF dla prawa szwedzkiego. Cena w sklepie: 199 SEK.
Zobacz pakiet umów o pracęCzęsto zadawane pytania
Czy okres próbny może trwać dłużej niż sześć miesięcy?
Zasadą ogólną LAS jest maksymalnie sześć miesięcy. Układy zbiorowe mogą wpływać na niektóre przepisy, więc sprawdź, co obowiązuje w danej działalności.
Czy „zatrudnienie godzinowe” jest formą zatrudnienia w LAS?
Stawka godzinowa normalnie opisuje, jak obliczane jest wynagrodzenie, a nie samą formę zatrudnienia zgodnie z LAS. Formę prawną należy ocenić oddzielnie.
Kiedy specjalna umowa na czas określony przechodzi w umowę na czas nieokreślony?
Zgodnie z § 5a LAS, przekształcenie następuje, gdy pracownik był zatrudniony na specjalnej umowie na czas określony łącznie więcej niż dwanaście miesięcy w okresach określonych w przepisie.
Gdy forma zatrudnienia musi zostać potwierdzona w zaświadczeniu, przeczytaj również różnicę między zaświadczeniem o zatrudnieniu, świadectwem pracy a zaświadczeniem pracodawcy. Przewodnik wyjaśnia, jakie dane należą do każdego dokumentu i dlaczego zaświadczenie pracodawcy dla urzędu pracy jest traktowane oddzielnie.
Powiązane wskazówki
Przeczytaj główny przewodnik po umowach o pracę oraz zobowiązanie do zachowania poufności dla pracowników.
Źródła i dalsza lektura
Szczególna umowa na czas określony (SÄVA) w Szwecji
Szwedzka szczególna forma zatrudnienia na czas określony (särskild visstidsanställning, SÄVA) podlega odrębnym zasadom. Zobacz poradnik o SÄVA i umowach o pracę. Sprawdź poprzednie okresy zatrudnienia i odpowiedni układ zbiorowy; istotne przepisy znajdują się w §§ 5 i 5 a szwedzkiej ustawy o ochronie zatrudnienia (LAS).
Przewodnik zawiera informacje ogólne. Zawsze sprawdzaj aktualny układ zbiorowy i warunki konkretnego zatrudnienia.
Czy chcesz udokumentować warunki zatrudnienia próbnego, a nie innej umowy terminowej? Przeczytaj poradnik o umowie na okres próbny według szwedzkiej ustawy LAS i sprawdź wymagane informacje oraz właściwy układ zbiorowy.
Zobacz także poradnik o całkowitych kosztach zatrudnienia.
Szablony w tym artykule
Więcej na ten temat
Przewodniki dla firm – umowy, HR, AI i zgodność z przepisamiZatrudnienie i przejście na emeryturę w wieku 69 lat – co mówią przepisy LAS?
Przewodnik dla pracodawców dotyczący wieku emerytalnego zgodnie z ustawą LAS: prawo do pozostania w zatrudnieniu do 69. roku życia, wypowiedzenie p...
Przewodniki dla firm – umowy, HR, AI i zgodność z przepisamiUmowa o pracę – co powinna zawierać zgodnie z ustawą o ochronie zatrudnienia (LAS)?
Przewodnik po tym, co powinna zawierać umowa o pracę zgodnie z ustawą LAS – od rodzaju zatrudnienia i wynagrodzenia po czas pracy, wypowiedzenie i ...
Przewodniki dla firm – umowy, HR, AI i zgodność z przepisamiZaświadczenie o zatrudnieniu, świadectwo pracy czy zaświadczenie od pracodawcy – jaka jest różnica?
Czym różni się zaświadczenie o zatrudnieniu, świadectwo pracy i zaświadczenie pracodawcy? Praktyczne przykłady, lista kontrolna, układy zbiorowe i ...



